
Foto @werkgroephistorischeroutedonkerbroek
Wielrennen en Donkerbroek zijn anno 2026 onlosmakkelijk verbonden met de naam van Tristan Banga. De paracyclist won onlangs op het WK in Apeldoorn zijn tiende wereldtitel. Als paralympier won hij op de Spelen in Parijs met piloot Patrick Bos driemaal goud.
Donkerbroek was ook de woonplaats van wielrenster Coba Jonker. In de jaren dertig was ze actief op haar thuisbaan de Zwaluw bij Ontwijk.
De fiets van Coba Jonker
De actieve Werkgroep Historische Route Donkerbroek kwam in 2020 in contact met Wiebe Koning uit Oosterwolde, de zoon van Coba Jonker, meldt Bert Rekker op de website www.donkerbroek.nl/uit-ons-verleden. Koning vertelde dat hij nog een fotoalbum van zijn moeder had over haar prestaties als wielrenster en wielerbaan de Zwaluw. Ook had hij nog haar racefiets.
Opgegroeid aan de Herenweg
Coba Jonker is opgegroeid in het pand aan de Herenweg 3 waar haar vader Klaas Jonker een winkel in huishoudelijke artikelen had en waar tot voor kort Friso Zekerheid kantoor hield. Zo ontstond het idee om in de etalage en achter de ramen bij Friso Zekerheid een mini expositie te organiseren met de fiets van Coba als middelpunt.
Vader Klaas Jonker was een wielerfanaat en nam in 1933 mede initiatief tot de bouw van een professionele wielerbaan in Donkerbroek. Op 22 juli 1934 werd wielerbaan de Zwaluw geopend met sprintwedstrijden, ploegenachtervolgingen en koppelwedstrijden. Klaas Jonker werd directeur van de wielerbaan. Naast de Zwaluw was er ook een wielerbaan in Leeuwarden.
90 jaar oude fiets
De fiets van Coba Jonker is een baanfiets van het merk de Mol en niet zomaar een fiets. De Mol was een bekende fietsenfabrikant uit Ossendrecht. Op Mol-racefietsen werden in de jaren dertig vele internationale prijzen gewonnen door Nederlandse wielrenners. Kenmerkend zijn de houten velgen, het ontbreken van remmen en versnellingen. Wel zitten er aan weerzijden van de achteras een tandwiel met een verschillende grootte, waardoor bijvoorbeeld bij de grasbaanraces, waar Coba Jonker ook regelmatig aan deelnam, door het omdraaien van het achterwiel een lichtere versnelling kon worden gekozen. De fiets is ongeveer 90 jaar oud.
Als eerste vrouw in Friesland kreeg zij in 1935 een wielerlicentie om deel te nemen aan wielerbaanwedstrijden voor mannen. Dit terwijl het wielrennen voor vrouwen pas in 1965 officieel werd erkend.
Naast de fiets waren er foto’s uit het fotoalbum van Coba Jonker te zien van haarzelf op deze fiets en wielerbaan de Zwaluw. De mini-expositie was van buiten af te bezichtigen bij Friso Zekerheid. Inmiddels wordt het pand verbouwd.
Bron: Werkgroep Historische Route Donkerbroek
Foto onder: Wielerbaan de Zwaluw Donkerbroek
